Matthias Goerne in Oxford

Ik heb Matthias Goerne bijna tien jaar proberen te vermijden na een aantal enerverende recitals meegemaakt te hebben (de laatste keer was Schwanengesang in het PSK). Maar aangezien zijn recital met Tamara Stefanovich toch in mijn festivalabonnement zat, heb ik me nog eens onderworpen aan zijn vertolking van Winterreise.

(foto © Marie Staggat)

Een aantal van zijn onhebbelijkheden is nog altijd aanwezig: de luidruchtige ademtechniek, het voorover gebogen hangen in of op de piano, het zingen in de piano richting de pianist... wat in de relatief kleine Olivier Hall waarschijnlijk minder problematisch is voor het publiek dat op de rechtse flank zat.

Hij is ook merkelijk een stuk ouder geworden (wie niet?), wat mogelijk ook zijn idee over Winterreise kan beïnvloed hebben. Hij zingt een stuk bezadigder, zijn stem klinkt ook minder helder, soms zelfs wollig of omfloerst. Er zijn nauwelijks vocale uitbarstingen, af en toe een paar accenten zoals op het einde van Erstarrung of Rast. Het buitensporig gebruik van portamenti katapulteert ons een halve eeuw terug in de tijd, maar ik vind het wel leuk.

Maar, er is uiteraard een maar. Op interpretatief vlak was het niet de meest boeiende Winterreise. Treurnis is de overheersende emotie in Gute Nacht... en in de rest van de cyclus. Deze Wanderer maakt weinig emotionele evolutie door tijdens zijn reis door de sneeuw. Dat is uiteraard een valabele interpretatieve keuze, maar de avond wordt dan wel wat eentonig. Des te meer als die bijna 80 minuten duurt waardoor het een van de traagste Winterreises is die ik ooit gehoord heb.

Goerne is ondertussen berucht geworden omwille van zijn eigenzinnige tempokeuzes. Wasserflut begint bijvoorbeeld tergend langzaam, en hij vertraagt nog meer in de laatste strofe. Bij Der greise Kopf desintegreren zelfs de lettergrepen. Das Wirtshaus moet een traagheidsrecord geweest zijn, pas in de laatste strofe wordt het terug normaal in aanloop naar Mut!.

Tamara Stefanovich is een pianiste die ik niet kende, maar uit haar biografie maak ik op dat ze vooral een concertpianiste is. Ze lijkt Winterreise ook op die manier te benaderen. Dat ze veel pianistieke energie steekt in Die Wetterfahne kan ik nog begrijpen. Maar Erstarrung en zelfs Der Lindenbaum worden gedegradeerd tot een virtuoos pianostukje. In Rückblick horen we dan weer veel gehamer. Schubert heeft ook massa's "geluidseffecten" voor de piano geschreven, maar de meeste lijken haar te ontgaan. De vallende bladeren in Letzte Hoffnung waren een van de weinige uitzonderingen, maar zelfs de draailier van Der Leiermann is onduidelijk.

Volgend jaar kunnen we Goerne ook in het PSK horen met Winterreise. Ik ben vooral benieuwd of hij minder ontspoort met de film van William Kentridge achter zich...

's Namiddags was er ook nog een lezing-recital in Holywell Music Room. In het kader van het festivalthema "Love Songs" hadden ze drie professoren - Fiona Macintosh, Stephanie Oade en Emily Pillinger - uitgenodigd die gespecialiseerd zijn in de Klassieke Oudheid en Literatuur om te discuteren over hoe de oude Grieken en Romeinen de liefde definieerden en in verschillende soorten indeelden. De Duitse mezzo Valerie Eickhoff en de pianiste Elenora Pertz legden dan een link naar het romantisch liedrepertoire.

Eros en de erotische liefde werd verbonden met Saties Je te veux of Brittens Johnny. An meinem Herzen, en bij uitbreiding de hele Frauenliebe und -leben, valt dan weer onder Storge en de liefde voor de familie. De gevaarlijke liefde van Mania waarbij men de zelfcontrole verliest, horen we dan weer in Schuberts Der zürnenden Diana. De vriendschappelijke liefde vinden we terug in Mozarts Abendempfindung. De lezing werd afgesloten met Ludus Philauta en de speelse liefde in The Lady is a Tramp, waarvoor Eickhoff een microfoon gebruikte voor een jazz-vertolking. Ze zingt met een prachtige mezzo, maar haar dictie is problematisch, zelfs in haar eigen taal. Maar desalniettemin was het een boeiende en leerrijke namiddag.

Publicatie: zondag 11 oktober 2026 om 09:53
Rubriek: Liedrecital